En Sık Kullanılan 10 Psikolojik Savunma Mekanizması

22/02/2012

Savunma mekanizması denen şeyi duymayan yoktur herhalde… Peki hayata uyum sağlamak için gerekli olan bu savunma mekanizması nedir? En anlaşılır haliyle kişinin stres ve kaygıdan korunmak için gerçekleştirdiği davranışlar diyebiliriz. İşte en sık kullanılan 10 tanesi…

10. Yadsıma

Sıkıntılı olduğunuz mutsuz bir dönemde, her işiniz yolunda gidiyormuş gibi davrandınız mı? Yadsıma, kabul etmesi zor olan dış gerçekleri yok saymak, gerçekleşmemiş gibi algılamak anlamına gelir ve herkes zaman zaman bunu kullanır. Abartı haldeyse normal olarak bakılamaz tabi :)

9. Yansıtma

Bu mekanizmada n’apıyoruz? Kabul edemediğimiz, suçluluk duyduğumuz davranışı başkasına yansıtarak rahatlıyoruz. Nerede koyu bir homofobik görürseniz onun eşcinsel olabileceğinden şüphe edebilirsiniz.

8. Bastırma

Bu savunma mekanizması için en basit haliyle kötü şeyleri bilinç dışına itmek diyebiliriz. Ancak bastırılan düşünceler bilinç dışında birikir ve bilince dönmeye çalışabilir. Bilinç dışında kalması için sürekli ruhsal enerji harcanır. Neleri bastırıyor olabiliriz diye düşünüyorsanız, çocukluğunuzla ilgili hatırlayamadığımız çoğu şey bastırma ile ilgilidir diyebiliriz.

7. Ödünleme

Kişi, gerçek ya da imgesel eksikliklerinden kaynaklanan yetersizlik ve eksiklik duygularını doyuramadığı için başka şekillerde kapamaya çalışır. Eksiklik duygularının yerine geçirdiği başka bir faaliyet ile bu eksikliğini gidermeye çalışır. Elleri olmadığı için ayağı ile resim yapmayı başaran yetenekli insanları hatırlıyor musunuz?.

6. Yüceltme

Çocukluk döneminde gözlemlenebilen, toplum tarafından onaylanmayan saldırgan veya cinsel güdüler, yetişkinlik döneminde toplumun kabul edebileceği etkinliklere dönüştürerek bu eğilimi yüceltebilirler. Şiddet eğilimi olan bir insanın boksör olması, çocukluk döneminde kesici aletlere meraklı bir kişinin doktor olması bu güdülerin başarılı şekillerde doyurulmuş halidir.

5. Gerileme

Bir durum karşısında gelişimsel bakımdan daha alt basamaklardaki basit ve ilkel tepkilere dönmektir. 30 yaşındaki bir insanın sinirlendiği anda çocuksu davranışlar sergileyerek küsmesi, ağlaması, saldırganlık göstermesi, başkasına sığınmak istemesi bu mekanizmadan ötürüdür.

4. Mizah

Kişi kaygı yaratan durumların ciddiyetini azaltmak üzere şakaya vurma yoluna başvurabilir. Sonuçta mizah, herkes tarafından hoş görülebilen ifadelerdir. İlişkilerdeki gerilimi de azaltmaktadır. Kim bilir belki de “Her şakada bir gerçek payı vardır.” sözü bundan dolayı ortaya çıkmıştır…

3. Yer değiştirme

Günlük yaşamımızda en çok kullandığımız mekanizmalardan yer değiştirme, duygu ve dürtüleri başka bir hedefe yönlendirmektir. Yani hedefi çarpıtıyorsun… Kızdığın kişiye değil de başka insana kızgınlığını yönlendiriyorsun ya, hani günah keçisi buluyorsun. Şimdi düşünüyorum da çocukken çok fazla bebeğimin kafasını koparıyordum, neden bu öfke denmez mi?

2. Karşıt tepki kurma

Gerçek güdümüz kabul edilemeyecek nitelikteyse ve bizde kaygı uyandırıyorsa n’apıyoruz? Yüzeysel olarak bir şekilde sonuca ulaştırıyoruz ve göstermek istediğimiz davranışın tam tersini gösteriyoruz. Eğer sevmediğiniz bir insanla karşılaştığınız zaman aşırı kibar davrandığınız olduysa bu mekanizmayı kullandınız demektir.

1. Mantığa büründürme

Günlük yaşantımızda en sık kullandığımız mekanizmalardan mantığa büründürme de, yaptıklarımıza mazeretler bularak psikolojik olarak dengeyi sağlıyoruz. Tabi ki kendimizce mantıklı sebepler… Bir işi yapmak istemediğinizde başınızın ağrısı ne kadar önem kazanıyor değil mi ? :)

*. Bonus: Pollyannacılık

Mantığa büründürmenin faklı bir biçimi olarak Pollyannacılık… Kişinin olumsuz olaylara iyi tarafından bakma çabasıdır. İyi ki cana geleceğine, mala geldi değil mi??

Yorumlar:

Bir Cevap Yazın